Kısaca
- Trafik sigortası kanunen zorunludur ve aracın üçüncü kişilere verdiği maddi ve bedeni zararları karşılar.
- Kendi aracınızdaki hasar trafik sigortasının değil, kaskonun konusudur.
- Teminat limitleri her yıl yeniden belirlenir; limit üstündeki zarardan araç sahibi ve sürücü sorumlu kalabilir.
- Hasarsız geçen yıllar basamağı yükseltir; karşı tarafa yapılan ödemeler basamağı düşürür.
Trafik sigortası nedir?
Resmi adıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca trafiğe çıkan her motorlu araç için yaptırılması zorunlu olan sigortadır. Amacı, kaza durumunda aracın işleteninin üçüncü kişilere karşı doğan mali sorumluluğunu güvence altına almaktır.
Kısacası trafik sigortası, kusurlu olduğunuz bir kazada karşı tarafın uğradığı zararı sizin adınıza öder. Bu yüzden aynı zamanda “mali sorumluluk sigortası” olarak da anılır.
Trafik sigortası neyi karşılar?
- Maddi zararlar: Karşı tarafın aracında ve diğer mallarında (ör. bina duvarı, direk, başka bir araç) oluşan zararlar.
- Sağlık giderleri: Kazada yaralanan üçüncü kişilerin tedavi masrafları, mevzuatta belirlenen usullere göre.
- Sürekli sakatlık: Kaza sonucu kalıcı sakatlığa uğrayan kişilerin tazminatları.
- Vefat: Kazada hayatını kaybeden kişilerin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatları.
Her teminat için azami tutarlar (limitler) bulunur ve bu limitler her yıl yeniden belirlenir. Güncel limitleri poliçenizde veya resmi kaynaklarda görebilirsiniz.
Trafik sigortası neyi karşılamaz?
- Kusurlu olduğunuz kazada kendi aracınızda oluşan hasar.
- Kusurlu sürücünün kendi yaralanması veya vefatı (bu tür riskler için ferdi kaza teminatları vardır).
- Teminat limitlerini aşan zararlar. Bu fark, araç sahibinden ve kusurlu sürücüden talep edilebilir.
- Kasıtlı olarak verilen zararlar ve mevzuatta sayılan diğer istisnalar.
Alkollü veya ehliyetsiz araç kullanımı gibi durumlarda sigorta şirketi karşı tarafın zararını yine öder. Ancak daha sonra ödediği tutarı sigortalıdan geri isteyebilir (rücu).
Hasarsızlık basamak sistemi nasıl işler?
Trafik sigortası primleri, aracın hasar geçmişini yansıtan bir basamak sistemine göre şekillenir. Poliçe döneminde karşı tarafa hasar ödemesi yapılmazsa basamak bir sonraki dönemde yükselir ve prim avantajı oluşur. Kusurlu olunan ve karşı tarafa ödeme yapılan her hasar ise basamağı düşürür ve primi artırır.
Basamak bilgisi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) kayıtları üzerinden izlenir. Bu sayede poliçenizi hangi şirketten yaptırırsanız yaptırın hasar geçmişiniz dikkate alınır.
Kaza anında ne yapmalısınız?
- Güvenliği sağlayın. Dörtlüleri yakın, reflektör koyun ve yaralı varsa hemen acil servisi arayın.
- Durumu belgeleyin. Araçların konumunu, hasarları, plakaları ve çevreyi farklı açılardan fotoğraflayın.
- Tutanak tutun. Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar anlaşıyorsa “Kaza Tespit Tutanağı” birlikte doldurulup imzalanabilir. Yaralanma, anlaşmazlık, sigortasız araç veya alkol şüphesi varsa kolluk kuvvetlerini çağırın.
- Bilgi alışverişi yapın. Karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve poliçe bilgilerini kaydedin.
- Hasarı bildirin. Poliçede belirtilen süre içinde sigorta şirketine veya acentenize başvurun.
Sigortasız araçla trafiğe çıkmanın sonuçları
Geçerli trafik sigortası olmayan araçların trafiğe çıkması yasaktır. Denetimlerde sigortasız olduğu belirlenen araçlar için idari para cezası uygulanır ve araç, poliçe yaptırılana kadar trafikten men edilebilir. Araç muayenesinde de geçerli poliçe aranır.
Sigortasız bir aracın karıştığı kazada mağdurun zararı, mevzuatta belirlenen şartlarla Güvence Hesabı tarafından karşılanabilir. Güvence Hesabı ödediği tutarı daha sonra sorumlu araç sahibinden geri talep eder.
Sık Sorulan Sorular
Trafik sigortası karşı tarafın zararını tamamen karşılamazsa ne olur?
Zarar, poliçedeki teminat limitini aşarsa aradaki fark için karşı taraf, araç sahibine ve kusurlu sürücüye doğrudan başvurabilir. Ağır yaralanmalı veya çok sayıda aracın karıştığı kazalarda bu fark ciddi tutarlara ulaşabilir. Bu riski azaltmak için kasko poliçelerine eklenebilen İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı, trafik sigortası limitlerinin üzerinde kalan sorumluluğu belirlenen tutara kadar karşılar.
Kusursuz olduğum bir kazada kendi aracımın hasarını nereden alırım?
Kusursuz olduğunuz kazada aracınızdaki hasar, kusurlu tarafın trafik sigortasından talep edilir. Bunun için tutanak veya kolluk raporu, fotoğraflar, ruhsat ve ehliyet gibi belgelerle karşı tarafın sigorta şirketine başvurursunuz. Aracınızda kasko varsa hasarı kendi kaskonuzdan da karşılatabilirsiniz; bu durumda kasko şirketi ödediği tutarı karşı tarafın sigortasından geri ister ve hasarsızlık indiriminiz genellikle bundan etkilenmez.
Trafik sigortası olmayan bir araç bana çarparsa zararım nasıl karşılanır?
Karşı tarafın sigortası yoksa veya kazaya karışan araç tespit edilemiyorsa, belirli şartlarla Güvence Hesabı'na başvurulabilir. Güvence Hesabı, zorunlu sigortası bulunmayan araçların verdiği zararları mevzuatta belirtilen kapsam ve limitler dahilinde karşılar, ardından ödediği tutarı sorumlu kişiden geri talep eder. Hangi zarar türlerinin hangi durumda karşılandığı değişebileceğinden başvuru öncesinde Güvence Hesabı'nın resmi kaynaklarını incelemek faydalıdır.
Değer kaybı trafik sigortasından talep edilebilir mi?
Evet. Kusursuz olduğunuz bir kaza sonrası onarılan aracınızın piyasa değerinde oluşan düşüş, belirli şartlarla karşı tarafın trafik sigortasından talep edilebilir. Değer kaybının hesaplanmasında aracın yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve önceki hasar geçmişi gibi unsurlar dikkate alınır. Talep genellikle eksper incelemesine dayanır; şirketle anlaşılamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya yargı yoluna gidilebilir.
Trafik sigortası yaptırmadan araç muayenesine girebilir miyim?
Hayır. Araç muayenesi sırasında aracın geçerli bir zorunlu trafik sigortası poliçesine sahip olup olmadığı kontrol edilir. Poliçesi bulunmayan araçların muayene işlemi tamamlanmaz. Bu nedenle poliçe bitiş tarihinizi takip etmeniz ve yenilemeyi süresi dolmadan yapmanız, hem muayene hem de trafik denetimleri açısından sorun yaşamamanızı sağlar.
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmi kurumların yayımladığı genel bilgiler ve ilgili mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır. Oran, limit ve tutar gibi değişebilen bilgiler için bu kaynakları takip etmenizi öneririz.
- SBM — Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi
- Güvence Hesabı — Sigortasız araç zararları
- TSB — Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği
- Sigorta Tahkim Komisyonu — Sigorta uyuşmazlıklarında tahkim
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve sigorta teklifi ya da danışmanlık niteliği taşımaz. Kesin kapsam için poliçenizin genel ve özel şartları esas alınır.